ສາຍເຊລຳເພົາ ມີລາຍງານ ຈາກໂຄງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ເຊໂປນ ຊາບວ່າ: ໃນວັນທີ 11 ເມສາ 2009 ທີ່ຜ່ານມາ ເຈົ້າໜ້າທີ່ໂຄງການ ໄດ້ຄົ້ນພົບຮ່ອງຮອຍ ການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທອງສະໄໝບູຮານ ທີ່ມີລັກສະນະຄື ຂຸມສ້າງ ເຊິ່ງຢູ່ໃກ້ກັບ ເຂດທົ່ງ ນາເງືອກ ຂຸມສ້າງດັ່ງກ່າວ ແມ່ນເຮັດດ້ວຍໄມ້ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນ ຄ້າຍຄືກັບໂຄງສ້າງຂອງຫຼີ່ ຫຼື ຕ້ອນໃສ່ປາ ແລະ ເຖິງແມ່ນວ່າ ຍັງບໍ່ສາມາດລະບຸຊັດເຈນ ອາຍຸ ຂອງຮ່ອງຮອຍບູຮານນີ້ ກໍຕາມ ແຕ່ຄາດວ່າ ອາດມີອາຍຸຫຼາຍພັນປີມາແລ້ວ. ຄົ້ນພົບຮ່ອງຮອຍ ການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທອງສະໄໝບູຮານ ໃນພື້ນທີ່ໂຄງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ເຊໂປນ ມີລາຍງານຈາກໂຄງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ເຊໂປນ ຊາບວ່າ: ໃນວັນທີ 11 ເມສາ 2009 ທີ່ຜ່ານມາ ເຈົ້າໜ້າທີ່ໂຄງການດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຄົ້ນພົບຮ່ອງຮອຍການຂຸດຄົ້ນແຮ່ທອງສະໄໝບູຮ
ານ ທີ່ມີລັກສະນະຄື ຂຸມສ້າງ ເຊິ່ງຢູ່ໃກ້ກັບເຂດປະຫວັດສາດ ທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງໂຄງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ຄຳ-ທອງ ເຊໂປນ ນັ້ນກໍແມ່ນເຂດທົ່ງ ນາເງືອກ ຂຸມສ້າງດັ່ງກ່າວແມ່ນເຮັດດ້ວຍໄມ້ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນຄ້າຍຄືກັບໂຄງສ້າງຂອງຫຼີ່ ຫຼື ຕ້ອນໃສ່ປາ ແລະ ເຖິງແມ່ນວ່າ ຍັງບໍ່ສາມາດລະບຸຊັດເຈນ ອາຍຸຂອງຮ່ອງຮອຍບູຮານນີ້ກໍຕາມ ແຕ່ຄາດວ່າອາດມີອາຍຸຫຼາຍພັນປີມາແລ້ວ. ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຜ່ານມານີ້ ບໍລິສັດ ອອສ ລຊມລ ເຊໂປນ ແລະ ນັກວັດຖຸບູຮານຄະດີຂອງລັດ ຈາກກົມພິພິຕະພັນ ແລະ ວັດຖຸບູຮານ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ໄດ້ຮ່ວມກັນຢ່າງໃກ້ຊິດ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳຂອງ ສປປ ລາວ ຈຶ່ງສາມາດຮັບປະກັນໄດ້ວ່າ ວັດຖຸບູຮານອັນລ້ຳຄ່າຂອງອາລິຍະທຳອຸດສາຫະກຳ ສະໄໝບູຮານ ທີ່ໄດ້ຖືກເຊື່ອງຊ້ອນມາເປັນເວລາອັນຍາວນານນີ້ ຈະບໍ່ສາມາດສູນຫາຍໄປໄດ້. ທ່ານ ດຣ. ທອງສາ ໄຊຍະວົງຄຳດີ ຫົວໜ້າກົມມໍລະດົກຂອງກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ກ່າວວ່າ ການຄົ້ນພົບຄັ້ງນີ້ ແມ່ນຫາໄດ້ຍາກ ສາມາດຂຸດຄົ້ນ ເອົາວັດຖຸບູຮານຢ່າງຖືກວິທີ ແລະ ໃຫ້ສຳເລັດກ່ອນລະດູຝົນທີ່ ຈະມາເຖິງ ປັດຈຸບັນນີ້ ນັກວັດຖຸບູຮານ ກຳລັງທຳການສຶກສາອາຍຸ ແລະ ຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການໃຊ້ງານໃນອະດີດ. ມີພຽງຄົນສ່ວນໜ້ອຍ ທີ່ຮູ້ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດເບື້ອງຕົ້ນ ຂອງພາກຕາເວັນອອກ ຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ແຕ່ວ່າມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ການຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດເບື້ອງຕົ້ນນີ້ ກໍກຳລັງມີການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວວາ ໃນຕົ້ນປີ 2008 ຄ້ອງບ້າງທອງເຫຼືອງອັນໃຫຍ່ ທີ່ມີອາຍຸເກືອບສອງພັນປີ ກໍໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບຢູ່ເຂດໂຄງການເຊໂປນ ແລະ ປັດຈຸບັນນີ້ ກໍໄດ້ຖືກ ວາງສະແດງໄວ້ທີ່ຫໍພິພິຕະພັນແຫ່ງຊາດ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ການຄົ້ນພົບຂຸມສ້າງ ຂຸດຄົ້ນເກົ່າແກ່ນີ້ ແມ່ນໄດ້ນຳໄປສູ່ການຂຸດຄົ້ນ ເພື່ອສຶກສາຕື່ມອີກ 2-3 ແຫ່ງ ການຂຸດຄົ້ນເພື່ອສຶກສານີ້ ຈະໄດ້ເປີດເຜີຍວຽກງານການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ແລະ ການຫຼອມໂລຫະໃນສະໄໝບູຮານ ຢູ່ເຂດດັ່ງກ່າວ ເຊິ່ງວ່າ ເບົ້າຫຼໍ່ໂລຫະ ສຳລັບການຫຼໍ່ໂລຫະທອງ ໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບຢູ່ເປີ້ນ ເບົ້າຫຼໍ່ ຢູ່ພູ ແທ່ງຄຳ ແລະ ຄາດວ່າເຂດຂອງການຄົ້ນແຮ່ທອງ ສະໄໝບູຮານອີກແຫ່ງໜຶ່ງ ແມ່ນຢູ່ເຂດທົ່ງ ນາເງືອກ. ເຂດທີ່ບໍ່ທັນໄດ້ມີການຄົ້ນພົບ ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດ ກ່ອນການເຂົ້າມາຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ຂອງບໍລິສັດ ອອສ ລຊມລ ເຊໂປນນັ້ນ ຕອນນີ້ແມ່ນກຳລັງຈະກາຍມາເປັນເຂດຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ກ່ອນປະຫວັດສາດ ທີ່ອາດມີການຄ້າ??ຂາຍສິນຄ້າທົ່ວເຂດ ອິນດູຈີນ ໃນໄລຍະໜຶ່ງພັນປີທີ່ຜ່ານມາ ຫຼື ຫຼາຍກ່ວານັ້ນ. ບໍລິສັດ ອອສ ລຊມລ ເຊໂປນ ແມ່ນມີຄວາມພາກພູມໃຈ ທີ່ໄດ້ເຮັດວຽກຢ່າງໃກ້ຊິດກັບທ່ານ ດຣ. ທອງສາ ໄຊຍະວົງຄຳດີ ພ້ອມຄະນະ ໂດຍທີ່ທາງໂຄງການແມ່ນມີຄວາມຍິນດີ ທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນດ້ານຫຼັກຖານຂອງສິ່ງມະຫັດສະຈັນດ້ານ ວັດທະນະທຳໃນອະດີດໃຫ້ກັບ ສປປ ລາວ ພ້ອມທັງປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງປະເທດ ຊາດນຳອີກດ້ວຍ.
    ໑. ອັກສອນລາວບູຮານ ຫຼືອັກສອນທັມ

       ຊາດລາວເປັນຊາດ​ໜຶ່ງທີ່ເກົ່າແກ່ ມີອາະຣະຍະທຳເປັນຂອງຕົນຢ່າງມີເອກະລັກ ເຫັນໄດ້ຈາກ ບັນດາຊົນຊາດລາວເຮົາມີອາຣະຍະທຳຂອງຕົນຫຼາຍດ້ານ ສິ່ງທີ່ເອກະອ້າງອີກຢ່າງໜຶ່ງຄືອັກສອນ
ຊາດລາວມີອັກສອນໃຊ້ ໒ ແບບ ຄື ອັກສອນລາວບູຮານ ແລະອັກສອນລາວເດີມ ອັກສອນລາວ ບູ ຮານ ເປັນອັກສອນຂອງຊົນຊາດລາວບັນດາເຜົ່າໃຊ້ກັນມາຄູ່ກັບຊົນຊາດລາວ ເມື່ອປີ ໑໙໑໐ ສະພາ ຈັນທະບູຣີໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ແລະກຳນົດໃຫ້ອັກສອນລາວບູຮານໃຫ້ຂຽນອັກທາງພຸດທະຈັກ ແຕ່ນັ້ນມາອັກ ສອນເຫຼົ່ານີ້ ຈຶ່ງຮູ້ຈັກໃນນາມ ອັກສອນທັມ.

          ອັກສອນທັມ ສາມາດຂຽນໄດ້ ທັງພາສາປາລີ ແລະພາສາລາວ ອັກສອນທັມທີ່ຂຽນພາສາປາ ລີມີຈຳນວນ ໓໒ ຕົວ ແລະທັງທັງຕົວເຕັມ ແລະຕົວເຟື້ອງບາງຕົວດ້ວຍ ດັ່ງນີ້:

           ໑. ອັກສອນລາວບູຮານໃຊ້ຂຽນພາສາປາລີ ມີ ໓໒ ຕົວ ແບ່ງອອກເປັນ ໕ ວັກ ວັກລະ ໕ ໂຕ ລວມ ມີ ໒໕ ໂຕ ແລະ "ອະວັຄ ຫຼືເສດວັຄອີກ ໗ ໂຕ ດັ່ງນີ້໋
Read more... )       - ອັກສອນລາວບູຮານຕົວເຕັມ ເປັນດັ່ງນີ້:


     ໒. ສຣະລາວບູຮານໃຊ້ຂຽນພາສາປາລີ ມີຮູບດັ່ງນີ້
- ສະຫຼະລາວບູຮານໃຊ້ຜະສົມ ເວລາຂຽນພາສາປາລີມີ ໘ ສຽງ ແລະ ໗ ຮູບ (ຄືໃນພາສາປາລີ ບໍ່ມີຮູບອະ ມີແຕ່ສຽງ), ໃນອັກສອນລາວບູຮານນັ້ນ ສຣະນັ້ນຈະມີສຣະຈົມ ແລະສຣະຟູ ດັ່ງນີ້:
     
ກ. ສຣະຟູມີດ່ັງນີ້:
     
ຂ. ສຣະຈົມມີດັ່ງນີ້:

      - ໝາຍເຫດ: ສຣະຈົມແລະສຣະຟູນີ້ ເວລາເອົາໄປໃຊ້ນັ້ນ ໃຫ້ເບິ່ງຮູບການຂຽນ ວ່າຈະເໝາະ ສົມ ເອົາຮູບສຣະໃດໄປຂຽນ.
ຕົວຢ່າງ :

   ໑. ອັກສອນລາວບູຮານໃຊ້ຂຽນພາສາລາວ ມີຮູບດັ່ງນີ້

 ໒. ສຣະບູຮານໃຊ້ຂຽນພາສາລາວ ມີຮູບດັ່ງນີ້
    

໒. ຕົວຢ່າງການຂຽນອັກສອນລາວບູຮານ(ອັກສອນທັມ)ໃນພາສາລາວ ການຂຽນນີ້ໄດ້ຂຽນແບບປະຍຸກ ຄືຂຽນໃຫ້ມີວັນນະຍຸດ ຄວາມຈິງແລ້ວ ແຕ່ເດີມອັກສອນລາວ ບູຮານ ຫຼືອັກສອນທັມນີ້ ບໍ່ປາກົດມີຮູບວັນນະຍູດ ແຕ່ມີສຽງ, ເຖິງປານນັ້ນ ໃນໜັງສືໃບລານບາງສະບັບກໍປາກົດມີຮູບວ&